Een lentedag op Sudburyschool Harderwijk

Het is de eerste echte voorjaarsdag. Het lijkt alsof de zon op iedereen invloed heeft. De sfeer is licht en speels en er klinken opgewekte ‘goedemorgens’ door de school. Ik ben ietsje te laat. Dit heeft ook voordelen. Het verwelkomd worden met de vraag of ik koffie wil…. Heerlijk.


Vandaag heb ik weinig vaste punten op mijn lijstje. Als schoonmaakcoördinator maak ik elke maand een nieuw rooster. Nu er een nieuwe student is bijgekomen moet dit rooster worden aangepast. Een van de weinige dingen die moeten op school is je schoonmaaktaak uitvoeren. Dit geldt voor alle leden van de schoolmeeting; studenten (4-18jaar) en staf (wat ouder). Daarnaast heeft een groot deel een taak vanwege het deelnemen aan een gezelschap of comité. Deze maken de school zoals ze is en zorgen ervoor dat zaken goed lopen. Voorbeelden zijn het spelgezelschap en het keukengezelschap (dit laatste gezelschap werd gered van de ondergang ‘als ik geen pizza meer kan opwarmen, ga ik zelf wel in het gezelschap’). En natuurlijk is iedereen een keer aan de beurt bij het deelnemen aan het rechtssysteem op school. Dat werkt als een tierelier, daarvan ben ik nog steeds onder de indruk. Meer hierover een andere keer.
Toen ik zo’n 10 jaar geleden de Montessori Pabo afgerond had en begon als middenbouwdocent, was ik enthousiast en creatief in het omgaan met wat er allemaal moest voor de kinderen. Ik durfde af te wachten, op andere manieren leren dingen te benadrukken en werd hier meestal in gesteund door directie. Maria Montessori stond erg voor vrijheid en de intrinsieke motivatie die hiermee gewaarborgd blijft. Toch kwam ook op deze nog redelijk Montessoriaanse school verandering. En helaas niet in het voordeel van wie dan ook. Door onder andere toetsen, inspectiebezoek en steeds meer ‘controle’ werd het naar school gaan of wat verstaan werd onder leren voor een groter deel van de kinderen minder plezierig. Kinderen die moeite hadden met de letters onthouden kregen ‘extra begeleiding’ terwijl ik dacht, laat ze. Er werd gesproken over effectieve leertijd benutten. Er werden eisen gesteld aan de kleuters die zouden doorstromen en zelfs daar begon het toetsen.

Onvoorstelbaar eigenlijk. Er is een middenmoot waarvoor het prima lijkt. Toch ben ik blij dat mijn dochter straks niet het idee heeft dat leren beperkt is tot taal en rekenen, saai is of eindeloze herhaling nodig heeft. En dat ze zelf geen invloed en keuze zou hebben wat leren betreft.

En hoe is deze dag op de Sudburyschool Harderwijk? De koffie heeft gesmaakt. Een student vraagt of we vandaag weer om tien uur beginnen met een half uurtje yoga. Natuurlijk. Ik ben ook yogadocent en ik ben altijd in voor beweging (na m’n koffie). En al vergeet ik het vaak, er komt helderheid van lekker in m’n lijf zitten en dat heeft de hele dag een positieve invloed.

Als het juridisch comité bij elkaar is geweest, zijn we alweer een paar uur verder. Er zijn studenten heerlijk zonder jas verstoppertje aan het spelen op het schoolterrein, er wordt geknutseld en Japanse tekens en taal geoefend.

Ondertussen zijn er gesprekken geweest over stemmen, over een wandelexcursie, over wat respect werkelijk betekent, over veiligheid en is er met de back-up schoonmaak coördinator nagedacht over het schoonmaken en hoe het systeem van school het beste te gebruiken is als dat niet (of niet goed) gebeurt.

Wie gaat er mee naar de speeltuin? Een halve kilometer van de school is een heerlijk speelterrein met grote schommels, klimgelegenheid en meer. We zijn er sinds een klein jaar lid van. We hebben een ‘gezinspas’ dat 10 euro kostte voor een heel jaar. Iedereen die wilde heeft een euro meebetaald. En we moesten stiekem wel gniffelen over het als gezin gezien worden.

Gesprekken gaan door. Ik baal nog van een student die haar verantwoordelijkheid niet heeft genomen terwijl ze zei dat ze dit wel zou doen. Als ik dit uitspreek, is er even ongemak. En later is het duidelijk. Dit is voor mij een les in me helder uitspreken en boos mogen zijn. Voor haar is het een les in helder zijn over ja of nee zeggen als ze wordt gevraagd iets op zich te nemen. Dat je niet hoeft te pleasen. En dan ja doen als je dat gezegd hebt of nee als je weet dat je het niet echt wil.

Als ik het spelen zie met al die leeftijden door elkaar, word ik blij. Een 5 jarige legt uit hoe hij het draaitoestel op het beste tempo krijgt, een 14 jarige vraagt of ik wil assisteren bij het oefenen van de handstandkoprol. We ontdekken ontluikende knoppen en eerste bloemen. Dit is leren. Er komt een rijmpje in me op over groeien en de zon die het doet bloeien. Ik voel me trots op de Sudburyschool Harderwijk. Het is de eerste echte voorjaarsdag.

Eri Lieke van Alphen de Veer (staflid op Sudburyschool Harderwijk).