Veelgestelde vragen

Wat is het verschil met Sudburyschool Harderwijk en andere democratische scholen?

De term “Democratische scholen” wordt gebruikt omdat deze scholen gebruik maken van een beslissingsmodel in de schoolgemeenschap. De interne organisatie, de pedagogische visie en het didactisch handelen kan van school tot school verschillen.

Twee kenmerken van Democratisch onderwijs zijn:

  • Een gemeenschap op basis van gelijkwaardigheid en wederzijds respect.
  • Zelfgestuurd leren

Sudburyschool Harderwijk is gemodelleerd naar de Sudbury Valley School. Sudbury scholen zijn goed georganiseerd, met een heldere structuur en berekenbare omgeving, waarbij de eigen verantwoordelijkheid van de student is gewaarborgd.

Op Sudburyschool Harderwijk worden beslissingen bij meerderheid genomen en de stafleden en studenten hebben een gelijke stem in alle aspecten van het besturen van de schoolgemeenschap. Voor de zuiverheid van de besluitvorming hanteren wij de Robert’s rules of Order.

Wat doen studenten als ze de school verlaten?

De ervaring van Democratische scholen uit de hele wereld leert dat studenten alle richtingen uit gaan met hun leven: de academische wereld, het bedrijfsleven, welzijnswerk, kunstzinnige vakken, theater. Velen worden ook zelfstandig ondernemer.

Prof. Dr. Peter Gray heeft een studie gedaan naar het leven van oud-studenten van de Sudbury Valley School[1], maar ook de school zelf heeft twee boeken uitgebracht met studies naar alumni[2]. Peter Gray schrijft:

Afgestudeerden van Sudbury Valley vinden werk in een scala van vakgebieden, het zijn vakmensen, ondernemers, kunstenaars, muzikanten, wetenschappers, maatschappelijk werkers, verpleegkundigen, artsen, en ga zo maar door. Degenen die ervoor kozen om hoger onderwijs te volgen vonden het niet bijzonder moeilijk op de hogescholen en universiteiten en presteerden daar goed. Vele anderen zijn succesvol geweest in carrières zonder naar de universiteit te gaan. Wat belangrijker is, is dat oud-studenten tevreden zijn met hun leven. Ze zijn bijna unaniem in hun reactie dat ze blij zijn dat ze op de Sudbury Valley school hebben gezeten en dat de school hen beter heeft voorbereid voor de realiteit van het volwassen leven dan een traditionele school dat had gedaan. In belangrijke mate houden ze ook in hun volwassenheid, de speelse (en dat betekent een gefocussed, intens en vreugdevolle) houding ten opzichte van hun carrière en het leven dat ze ontwikkeld en verfijnd hebben terwijl ze op school zaten.


[1] Peter Gray, David Chanoff (1986) Democratic Schooling: What Happens to Young People Who Have Charge of Their Own Education? American Journal of Education. Volume 94, Number 2, pp. 182–213

[2] LEGACY OF TRUST, Life After the Sudbury Valley School Experience (1992). en THE PURSUIT OF HAPPINESS, The Lives of Sudbury Valley Alumni (2005) Sudbury Valley School press, https://bookstore.sudburyvalley.org/.

Kan een student ook weer terug naar regulier onderwijs?

Ja. Gezinnen waarvan de kinderen naar een reguliere school zijn overgestapt vanuit andere democratische scholen hebben daarbij geen speciale problemen ondervonden. Het grote zelfvertrouwen en hun motivatie helpt kinderen zich makkelijk aan te passen aan de nieuwe situatie. Het vraagt veel van een student als deze overstap niet uit eigen vrije wil gedaan wordt. Motivatie is in onze school de belangrijkste drijfveer om ergens in door te willen zetten. Ook vraagt het van de school waar een student naartoe gaat enige flexibiliteit om die overgang te ondersteunen.

Een school met zoveel vrijheid is toch chaotisch, is het geen anarchie?

Absoluut niet. Anarchie ontstaat als er geen grenzen zijn. Er zijn op school duidelijke grenzen. Terwijl er constant verschillende activiteiten tegelijkertijd plaatsvinden, sommige studenten spelen, er wordt muziek gemaakt, gewerkt, anderen lopen rond of zoeken elkaars gezelligheid, in een sfeer die ontspannen en geregeld is.

Hoe wordt er gewerkt met de kerndoelen?

Op een reguliere school bestaat het aanbod uit voornamelijk ‘lessen en instructie’, op de Sudburyschool Harderwijk baseren wij onze leertheorie op uitgangspunten van het sociaal-constructivisme. Wij onderscheiden ‘formeel leren’ (wat gelijk is aan instructie en lessen) en ‘informeel leren’. Informeel leren ontstaat als bijproduct van allerlei activiteiten variërend van: spelen, computer games, taken en verantwoordelijkheden uitvoeren in de school, discussiëren, activiteiten ondernemen, plannen uitwerken en verwezenlijken tot toegang tot boeken en andere materialen. Daarnaast worden er zo nu en dan workshops aangeboden, deze zijn op vrijwillige basis. Kerndoelen komen in alles wat ondernomen wordt aan bod.

Is er voldoende zorg in de school?

De basis van de schoolgemeenschap vormt de preambule. Deze zegt:

Alle leden van de schoolmeeting zijn verantwoordelijk voor het algemene welzijn van de schoolgemeenschap, door daden die bijdragen aan het behoeden van een atmosfeer van vrijheid, respect, eerlijkheid, vertrouwen en orde, welke de essentie van het bestaan van de school vormen.

Er is zorg voor elkaar, juist omdat iedereen weet dat hij zelf ook in zijn eigenwaarde gerespecteerd wordt. Dit respect voor elkaar, het feit dat je niet beoordeeld wordt op wie je bent, maakt dat iedereen zich prettig en gewaardeerd voelt. De compassie die de mensen in de school voor elkaar hebben, de makkelijke en vrije omgang en het gemeenschapsgevoel maken dat de school een voorspelbare omgeving vormt waar iedereen, jong en oud, zich thuis kan voelen.

Kunnen kinderen een CITO-toets of andere toetsen en examens doen?

Als je je kennis of vaardigheden wilt toetsen, kun je bijvoorbeeld toetsen van het Cito maken. Als je dat wilt kunnen we je Cito-toets insturen.

Ongeacht je leeftijd kun je je ieder jaar onder begeleiding van vakdocenten voorbereiden op een of meerdere staatsexamenvakken. De deelcertificaten die je daarmee kunt halen kun je gedurende tien jaar opsparen tot een volledig HAVO- of VWO-diploma. Tevens kun je IVIO-examens doen op MBO-niveau. Ook kun je via een andere route, zoals bijvoorbeeld een toelatingsexamen (21+ toets) een startkwalificatie behalen voor een HBO-opleiding of een universiteit.

 

Je moet een kind toch in aanraking brengen met vakken?

Deze vraag is vaak diepgeworteld in het geloof dat kinderen niet uit zichzelf kennis zullen kunnen nemen van de meest uiteenlopende onderwerpen, en zeker niet met dingen die belangrijk voor hen zouden kunnen zijn voor hun toekomst.

Op school kun je je niet eenzijdig ontwikkelen, maar je kunt je wel volledig richten op datgene wat jou op dat moment boeit. Door de interactie met mensen van alle leeftijden komen de meest veelzijdige onderwerpen aan bod, zowel in activiteiten als in de vele gesprekken. In onze pedagogische visie hebben we daarover de volgende quote opgenomen:

Uit de essay ‘Maar ik dwaal af. . .De verborgen kracht van conversatie’ van Daniel Greenberg (2016):

“Ik ben altijd geamuseerd als sceptici vragen: ‘Als u geen vakken aanbiedt, hoe zullen kinderen dan in aanraking kunnen komen met belangrijke onderdelen van onze cultuur?’ Wat een omgekeerde wereld! Als je vakken aanreikt, dan beperk je daarmee doelbewust elke deviatie van het centrale onderwerp dat wordt aangeboden. De kinderen worden ernstig beperkt tot een smalle band van informatie rondom de gekozen onderwerpen. Aan de andere kant, als je kinderen met elkaar laat samenwerken en praten (oh ja, en ook met de volwassenen die aanwezig zijn en bereid zijn om deel te nemen), garandeert dat de onvermijdelijke aanraking met talloze uitweidingen en iedere deelnemer zal worden blootgesteld aan een groot arsenaal van onderwerpen door de natuurlijke loop van de gesprekken. En de sleutel zit ‘m in de alomtegenwoordigheid van uitweidingen in elk informeel gesprek.”

Hoe leert een kind als niemand zegt wat het moet doen?

Een kind leert bij alles wat het onderneemt. Als je voor het eerst bij ons op school komt kan het zijn dat je je gaat vervelen, doordat inderdaad niemand je vertelt wat je moet doen. Verveling is een goede motivator om uit eigen beweging te gaan zoeken naar wat je zelf leuk of interessant zou vinden. Een leerling vertelt: ‘Op school heb je altijd met jezelf te doen. Ik leer pas als ik enthousiast raak over een onderwerp, dan begin ik fanatiek aan een project en hou niet op voor ik zelf het idee heb dat ik er genoeg van heb begrepen. Zonder druk van buitenaf en in mijn eigen tempo.’

Meer weten over de functie van verveling, lees de blog vrijheid, verveling en motivatie.

Leren kinderen hier wel rekenen, lezen en schrijven?

Jonge mensen leren lezen, rekenen en schrijven, vaak zonder dat ze daar ooit ‘les’ in gekregen hebben. Dit zijn vaardigheden die je nodig hebt om te functioneren in de schoolorganisatie, daar ontkom je dus niet aan. Kinderen leren op hun eigen tijd en tempo lezen, schrijven en rekenen.

De leeftijden waarop kinderen op een Sudburyschool leren lezen zijn uiteenlopend van 4 tot en met 14 jaar. De meeste zullen het echter leren voor hun 10e jaar. Doordat taal geen voorwaarde vormt om je cognitief te kunnen ontwikkelen geven we kinderen alle tijd om dit op hun eigen tempo en eigen manier aan te leren. Een ander verhaal is dat op een Sudburyschool geen dyslexie voorkomt. Dyslexie als handicap zal zich niet snel manifesteren, omdat kinderen de tijd en het vertrouwen krijgen lezen op hun eigen manier en tempo aan te leren.

Rekenen zit in heel veel alledaagse activiteiten, zelfs zonder dat men zich daarvan bewust is. Je traint het in kookactiviteiten, plannen van excursies, beheren van geld, spelletjes doen, etc.

Zijn er klassen of leeftijdsgroepen op de school?

Nee. Studenten tussen de 4 en 19 jaar bewegen zich vrij in de school en verenigen zich naar interesse. De leeftijdsmix is een belangrijk onderdeel van de school – jongere kinderen leren er van oudere kinderen en andersom.

Accepteren jullie kinderen met autisme, ADHD, dyslexie of andere kenmerken?

Ja. Bij iedere aanmelding bekijken we in hoeverre de school zou kunnen passen bij de aanstaande leerling. Een voorwaarde is dat je als leerling aanspreekbaar bent op je gedrag en bereid bent verantwoordelijkheid te dragen voor jezelf en de school. De ervaring leert dat wat in regulier onderwijs soms als een belemmering wordt beschouwd, bij ons geen belemmering is. De eigen manier van leren en de vrijheid om dingen pas te leren als je eraan toe bent zijn hierbij heel belangrijk.

Voor welk type kind is deze school geschikt?

We zijn een school voor alle kinderen. Belangrijk is wel dat je als ouder vertrouwt op het vermogen van je kind om zelfgestuurd te leren. We werken niet voor een bepaald ‘type’ kind. Alle kinderen zorgen ervoor dat de school voor hen werkt op verschillende manieren. De volgende eigenschappen zien we vaak:

  • Heldere, zeer gemotiveerde kinderen die willen doorzetten en een eigen uitdaging zoeken
  • Kinderen met unieke leerstijlen die vooruit willen komen in hun eigen tempo
  • Kinderen die een sfeer van verdraagzaamheid en vriendelijkheid willen
  • Sociale kinderen die graag willen samenwerken
  • Jonge kinderen die actief bezig zijn met het verkennen en creëren van hun wereld
  • Hoogenergetische, onrustige kinderen die ongeremd actief willen zijn
  • Kinderen die ziek zijn van school
  • Verlegen, kwetsbare kinderen die hun eigen interesses willen volgen
  • Op zichzelf geconcentreerde kinderen die klaar zijn voor verantwoordelijkheid
  • Kinderen die niet gemotiveerd zijn in het reguliere onderwijs en niet weten wat ze willen

Maken jullie onderscheid naar afkomst en levensovertuiging?

Nee. Kinderen en jongeren van elke afkomst of levensovertuiging kunnen zich hier inschrijven.

Vanaf welke leeftijd nemen jullie kinderen aan?

De school staat open voor inschrijving van studenten tussen 4 en 19 jaar.

Wat zijn de openingstijden van de school?

De school is elke weekdag open van 9 tot 4 uur. De school is gesloten op feestdagen en gedurende reguliere vakantieperioden (zie Agenda).