Schoonmaken op je eigen school? Waarom zou je?

Schoonmaken, een vorm van betrokkenheid, kun je ook soms samen doen.

Waarom doet op Sudburyschool Harderwijk iedereen in de school, jong en oud, 4 jaar of 58, mee aan het schoonhouden van de school? Is dat gemakzucht? Is dat omdat de school geen schoonmaker kan betalen? Nee, het heeft een veel diepere betekenis, ik zal het hier proberen uit te leggen.

Sudburyscholen lijken van buitenaf op scholen die alle vrijheid geven aan kinderen. Maar die vrijheid is geen vrijblijvendheid. Het is niet de ‘Laiser faire’ vrijheid van de jaren 60: ‘het doe maar raak, zonder rekening te houden met je omgeving’. Sudburyscholen koppelen vrijheid aan gemeenschapszin en verantwoordelijkheid. Verantwoordelijkheid nemen voor jezelf en je omgeving is daarbij een van de belangrijkste pijlers.

Hoe leer je dat? Wel, dat kun je leren door bepaalde gemeenschappelijke verantwoordelijkheden te delen. Het samen zorgdragen voor je omgeving is er een van. Iedereen is even verantwoordelijk voor het schoon en opgeruimd houden van de school, zodat het een prettige en leefbare omgeving blijft voor iedereen. Je ervaart dat het moeite, tijd en soms frustratie kost om dit uit te voeren. Het jezelf houden aan het schoonmaakrooster, elke dag onthouden dat je je taak moet uitvoeren voordat je naar huis gaat, is niet altijd gemakkelijk om aan te leren. Vooral als je dat thuis of op je vorige school ook niet echt gewend was te moeten doen. Daarnaast is de acceptatie van het dragen van die verantwoordelijkheid iets om aan te wennen. Het is daarom ook niet verwonderlijk dat veel van de klachten in het Juridisch Comité gaan over het niet, of niet goed uitvoeren van de schoonmaaktaak.

Verantwoordelijk zijn betekent niet dat je altijd je taak ZELF hoeft uit te voeren. Het betekent dat je ervoor moet zorgen dat de taak wordt uitgevoerd. Zo is de taak ‘toiletten schoonmaken’ niet bij iedereen even favoriet. Je kunt ook proberen je taak te ruilen of iemand iets te geven voor het uitvoeren van je taak, maar de uiteindelijke verantwoordelijkheid voor het uitvoeren blijft wel bij jou liggen.

Het feit dat iedereen gelijk is in de school wordt in deze taken heel voelbaar. Niemand wordt uitgezonderd. Dat is soms wennen, ook voor ouders, want op die manier werkt natuurlijk geen enkele andere school. En dat je hierdoor echt onderdeel vormt van de gemeenschap, dat je die samen draagt wordt ook heel voelbaar. Met de keuze voor onze school komt nou eenmaal het accepteren van de verantwoordelijkheid om deel te nemen aan de taken opgelegd door de schoolmeeting.

Als de school groter groeit kan het zijn dat er budget komt om een schoonmaker in te huren. In Israël was ik op bezoek bij de Jerusalem Sudbury School met 120 studenten en zij hadden budget waarmee zij een schoonmaker inhuurden die na schooltijd bepaalde taken deed. De schoolmeeting daar heeft toch besloten om schoonmaaktaken in de school aan te houden, vanwege het belang dat zij zagen voor het bouwen van een gemeenschapsgevoel. Het onderdeel vormen van een gemeenschap, het samen dragen van een gemeenschap is een belangrijke pijler voor onze scholen.

Dat is waarom op Sudburyschool Harderwijk iedereen deelt in het schoon en opgeruimd houden van zijn eigen omgeving en is dit een manier om te leren wat het is om verantwoordelijkheid te nemen.

Share this.