fbpx

Een kijkje vanaf de buitenkant / binnenkant – het leven op de Sudbury Valley School

Na zoveel jaren geleerd te hebben over het Sudbury model en het starten van verschillende vergelijkbare scholen in Nederland, naast het helpen van anderen in Europa om dit soort scholen te starten, bezocht ik uiteindelijk de Sudbury Valley School tijdens het reguliere schooljaar.

Door Christel Hartkamp-Bakker, origineel in het engels op de site van de Sudbury Valley School naar aanleiding van haar bezoek begin mei 2019.

Ik ben hier twee keer eerder geweest tijdens de zomerworkshops, in 2005 en 2008. In die dagen zag ik het gebouw, sprak met de staf en had ik een indruk van hoe het leven er hier zou kunnen uitzien. Wij (mijn man Peter en ik) bouwden vanaf 2003 onze eigen scholen in Nederland. Peter bezocht de school in 2003. Onze oudste dochter mocht in 2007 op een uitwisseling en was hier twee maanden. Maar ik was nog nooit op deze school geweest gedurende het schooljaar. Dus eindelijk ben ik hier.

Samen met Sarah Alexi van de Neue Schule Hamburg (links) op bezoek bij de Sudbury Valley School. Op de foto samen met staflid Dionne Chapman Ekendiz (in het midden).

Terwijl ik hier ben, lijkt het allemaal zo bekend. De manier waarop de school werkt, de regels, de manier waarop het functioneert, is niet meer nieuw. Ik ben niet meer verrast om te zien wat ik zie, om te ervaren wat ik ervaar. Ik heb geen vragen over hoe het werkt en of het werkt. Ik twijfel niet meer aan dit model. Toch voel ik me als een buitenstaander die een kijkje in het leven van anderen krijgt. Ik voel me een indringer in de dagelijkse gang van zaken en het leven van de mensen die hier samen komen. Ze kennen me niet. Ik loop rond en kijk door de ramen van de deuren en het raakt me. Ik voel me een buitenstaander, kijkend in een wereld die ik zo goed ken, maar waar ik geen deel van uit maak. Toch voel ik me geaccepteerd. Mensen praten met me, jonge kinderen komen naar me toe en vragen mijn naam. Ik heb intense gesprekken met de staf, we delen diepe gedachten en begrip en ik ben blij dat we elkaar deze week een beetje beter kunnen leren kennen.

Ik wil niet delen wat ik zie. Ik respecteer het leven van de individuen hier, en wil niet vertellen over hun dagelijkse activiteiten. Veel mensen vragen zich af hoe kinderen hier leren. Maar ik weet dat wat ik ook deel over de activiteiten die ik waarneem, geen enkele betekenis heeft in het beantwoorden van deze vraag.

Ik zou liever mijn ervaring met de sfeer hier – de cultuur – willen delen en hoe dat anders of vergelijkbaar is met onze jonge school. De hele school ademt een relaxte, ontspannen sfeer. Meer dan vijftig jaar ervaring komt tot uitdrukking in deze sfeer.

De school heeft zijn formele structuren, de dagelijkse vergaderingen van het juridisch comité (JC) en de wekelijkse school meeting. Bij het JC waren het aantal klachten per dag bijna gelijk aan of minder dan wat wij hebben. Ook verschilt de inhoud niet, noch de discussies die over de inhoud plaatsvinden. Wat mij opviel was het gemak waarmee de mensen hier hun plichten vervullen. De humor en interacties van de JC-coördinaten, het gelach en, indien nodig, de ernst om een voorstel aan te nemen. Het viel me op dat er hier veel minder formaliteit nodig is om de JC-zaken af te handelen, iedereen kent en aanvaardt zijn rol. Het creëert een lichte, bijna speelse sfeer – behalve bij ernstige klachten. Voor een buitenstaander zou het moeilijk zijn om de onderliggende structuur te begrijpen. In onze school geeft de formele structuur duidelijkheid aan de processen die zich nog moeten ontwikkelen, maar die soms zwaar aanvoelen. Maar hier ademen ze de structuur.

In de School Meeting zijn de discussies over waar de lijn te trekken om de cultuur te bouwen vergelijkbaar met discussies die wij hebben. Ik hoorde enkele van dezelfde argumenten die naar voren zouden komen tijdens onze school meeting. Indrukwekkend dat deze discussies na zoveel jaren niet lijken te veranderen of anders zijn geworden. Ten slotte beslist de meerderheid. Nogmaals, de vergadering zag er minder formeel uit dan op onze school. Geen hamer voor de voorzitter om de vergadering te openen of te sluiten en geen speciale tafel waar de voorzitter en de secretaris achter zitten. Toch is het goed georganiseerd, de voorzitter houdt de orde.

De hele school ademt de levendige interactie van mensen van alle leeftijden. Dit is een gemeenschap die een manier van samenleven definieert waarin elkaars rechten en vrijheid gerespecteerd wordt. Dit betekent dat het overtreden van overeengekomen regels die zijn gemaakt om een cultuur van respect te creëren om vreedzaam op deze plek te zijn, de kern is van deze gevestigde cultuur. Leren is niet het doel, maar een bijproduct van alle activiteiten die plaatsvinden. Dit diepe besef dat het jouw leven is en dat het jouw eigen verantwoordelijkheid is om te bepalen hoe dat leven vorm te geven, is de opleiding die hier plaatsvindt.

Ik wou dat meer mensen konden begrijpen hoe de formele structuren van deze school deze cultuur bouwt, waardoor jonge mensen zich ontwikkelen tot zelfstandige, goed opgeleide volwassenen. Toch is deze cultuur niet af, het is nooit af. Debatten zullen steeds opnieuw plaatsvinden. De cultuur is altijd in beweging, omdat elk jaar nieuwe studenten komen en studenten met ervaring de school tegen het einde van het jaar verlaten. Deze school is een speciale plaats, een unieke plaats. Ik ben blij te beseffen dat we veel gemeen hebben. Hoewel onze school relatief nieuw en veel kleiner is, zijn de activiteiten, de sfeer en de processen die plaatsvinden vergelijkbaar. Eindelijk, tegen het einde van de week voel ik me een insider, ik voel een gemeenschappelijke basis, hoewel we cultureel verschillend zijn. Diep van binnen zijn we allemaal mensen.

Ik ben dankbaar dat ik een week lang op de school kon zijn om deze plek te zien en te ervaren, om de kans te hebben gehad om als buitenstaander een kijkje te nemen in het leven van degenen die hier floreren.

YOU MIGHT ALSO LIKE